ÇANAKKALE 1915
“25 Nisan 1915 Gelibolu ihraç hareketi [çıkarması] ve bu Yarımada’da cereyan eden bütün muharebeler, dünyaya orada kanlarını dökenlerin kahramanlığı ile beraber, bu mücadelenin sebep olduğu zayiatın milletleri için ne kadar elemli olduğunu göstermiştir.”
Gazi Mustafa Kemâl ATATÜRK , 1934
KEMÂLYERİ KİTABESİ
(82)
Conkbayırı'ndan Kabatepe tarafına doğru yol alındığında 1.5km sonra Kemalyeri Kitabesi'ne ulaşılır.
Kemalyeri, Yarbay Mustafa Kemal'in 25 Nisan 1915' ten 17 Mayıs 1915 tarihine kadar savaş karargahı olarak kullandığı yerdir. Yerin adı 3. Kolordu Kurmay Başkanı Fahrettin Altay’ın teklifiyle Mayıs 1915 tarihinde verilmiştir. Adın verilişi ile ilgili iki ayrı anı paylaşılmaktadır.
İlki; 10 Mayıs 1915 tarihinde; burada bir çukurda harita ve arazi incelemesi
yapan Mustafa Kemal’e, o zamanki 3. Kolordu Kurmay Başkanı Kurmay Başkanı
Albay Fahrettin (Altay) Bey, orada ne yaptığını sorar. Mustafa Kemal cevap
olarak bölgeyi incelediğini ve bulunduğu yerin ismini araştırdığını söyler.
Bunun üzerine Fahrettin Bey de “Mademki bir isim bulamadın, o hâlde buranın
adı ‘Kemalyeri’ olsun” demek suretiyle tarihi ismi vermiştir. İkincisi ise;
3. Kolordu Kurmay Başkanı Kurmay Başkanı Albay Fahrettin (Altay) Bey, Yarbay
Mustafa Kemal'i ziyaret ettiğinde – Karargâhınız hep burada mı kalacaktır?
diye sorar. Yarbay Mustafa Kemal – Evet… Şimdilik öyle… cevabını verdiler.
Albay Fahrettin Bey – Burasının adı nedir? diye sorar, cevap: – Sel
yarıntısının adımı olur, şeklindedir. Gülüşürler. Ve oanda Fahrettin
Bey in beyninde bir şimşek çakar, gazalarını tebrik ederek oaradan ayrılır.
Sonrasını Fahrettin Bey şöyle anlatır: Karargâhımıza geldiğim zaman 19 ncu
tümene yazılacak bir emir müsveddesi getirdiler, baş tarafına şöyle .
yazdım: “Kemal yeri‘nde 19 ncu tümen kumandanlığına” kumandan Esat Paşa bunu
görünce gülümsedi:
– Güzel bir isim buldunuz Fahrettin bey, dedi. Kâğıdın cevabı derhal geldi.
İmza yeri şöyle yazılmıştı:
“Kemalyeri‘nde 19 ncu tümen kumandanı Mustafa Kemal“.
Sancak tepenin güneyinde bulunan Kemâlyeri Kitabe'sinde Mustafa Kemâl’in 3 Mayıs 1915’te verdiği meşhur emrin bir bölümü yer almaktadır:
“Benimle beraber burada muharebe eden askerler kesinle bilmelidirler ki bize verilen namus görevini eksiksiz yapmak için bir adım geri gitmek yoktur. Uyku, dinlenme aramanın, bu dinlenmeden yalnız bizim değil, bütün milletimizin sonsuza kadar yoksun kalmasına neden olacağından hepinize hatırlatırım.”
--------Yol güzergahı--------
Kaynakça:
1-Tarihi Alan Rehberi, Sıdıka Eser, Tekin Bilgin, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, 2017
2- Tarihi Alan Başkanlığı Resmi internet sayfası https://canakkaletarihialan.gov.tr/
3- Apple Harita
SAVAŞIN KRONOLOJİK SAFHALARI ve İLGİLİ MAKALELERİM İÇİN TIKLAYINIZ
Görüş ve önerileriniz için